ballen en lijntje

En daar dook het plotseling op: Het hoofd van Asaph.

In het tv-programma ‘Tussen Kunst en Kitsch’ werd dit opmerkelijke onderdeel van de beeldengroep van het Müller-orgel besproken. De kop werd aangedragen door een dame die het via haar vader in het bezit had gekregen.

De kop van het ornament moest in 1948 worden vervangen omdat het was aangetast door houtworm. De vader van mevrouw woonde tegenover de kerk in Haarlem. Hij had een vriend, Jan Verdonk, die beeldhouwer was in Haarlem; die heeft waarschijnlijk de vervangende onderdelen gemaakt. En via Jan Verdonk heeft haar vader deze onderdelen gekregen. Ze verwacht niet dat het beeld van waarde is. 

 Taxateur Remco van Leeuwen: Dit beeld is gemaakt door Jan van Logteren, een Amsterdamse beeldhouwer en sierstucwerker die leefde tussen 1709 en 1745. Hij staat ook wel bekend om zijn prachtige plafonds die hij maakte. Het ontwerp is van Daniel Marot, een Fransman, die werkte als graveur, architect en ontwerper. Hij heeft in de 17e eeuw de Lodewijk XIV-stijl, een stijl die bekend staat om zijn symmetrie, geïntroduceerd in Nederland. 

Het beeld komt van het orgel uit de St. Bavo Kerk in Haarlem en is gebouwd door de bekende orgelbouwer Christian Müller. De opdracht hiervoor kwam in 1735, in 1738 was het orgel klaar. Op het orgel is het wapen van Haarlem te zien, geflankeerd door twee leeuwen en bovenop  staan twee figuren. Links is Koning David te zien met een harp, rechts, waar ook dit hoofd van is, is Asaph. Hij is bekend om zijn beroemde twaalf Psalmen uit de Hebreeuwse Bijbel. Verder is het orgel versierd met ornamenten en voorzien van bazuinblazers en musicerende engelen. Het is een heel beroemd orgel. 

Deze kop is aangetast door de boktor, een grotere variant dan de houtworm. Nu zouden we dat laten restaureren en niet meer vervangen. De kosten hiervoor waren in die tijd 6.700 gulden, gedeeltelijk gesubsidieerd door het Rijk. De laatste restauratie van het orgel was in 1961, dat ging om het orgel zelf. 

  • Voorstelling: kop van Asaph
  • Maker: Jan van Logteren, ontwerp van Daniel Marot 
  • Herkomst: Den Haag 
  • Datering: 1732 
  • Materiaal: hout   
  • Afmetingen: 47 cm hoog, 34 cm breed 

 

Het hoofd werd door taxateur Van Leeuwen op een waarde van 7500 euro geschat.  De tv-uitzending kan hier worden teruggezien.

Bron van de tekst+ foto: https://www.avrotros.nl/tussen-kunst-en-kitsch/home/